Rodzaje płynów hamulcowych – cz. I. DOT-3 i DOT-4
Choć płyn hamulcowy jest jedną z najważniejszych cieczy wykorzystywanych przez nasze samochody, w większości przypadków nie poświęcamy mu zbyt wiele uwagi. Dobrze jest, jeśli pamiętamy, że należy go regularnie wymieniać i że najpopularniejszym jego rodzajem jest obecnie DOT-4. Czy jednak oznaczenie to mówi nam cokolwiek? I czym różni się DOT-4 od popularnego niegdyś płynu DOT-3?
Specyfikacja Departamentu Transportu
Departament Transportu (z ang. Department Of Transport, w skrócie DOT) przeprowadza testy płynów hamulcowych i na ich podstawie dokonuje klasyfikacji. Podstawowymi testami są:
- określenie tzw. suchej temperatury wrzenia – test ma na celu sprawdzenie, w jakiej temperaturze dojdzie do wrzenia nowego, niezawodnionego płynu hamulcowego;
- określenie tzw. mokrej temperatury wrzenia – w tym przypadku chodzi o stwierdzenie, przy jakiej temperaturze dojdzie do wrzenia płynu hamulcowego, który wchłonął już określoną ilość cząsteczek wody (symulacja użytkowania płynu w warunkach rzeczywistych).
Wyniki opisanych wyżej testów w połączeniu ze stwierdzonym składem chemicznym dają w efekcie możliwość przyporządkowania badanego płynu do jednej z istniejących obecnie kategorii.
Płyn hamulcowy DOT-3
Płyny hamulcowe klasyfikowane jako DOT-3 są w większości przypadków wytwarzane na bazie glikolu, jednak nie jest to wymóg dla tej specyfikacji. Powszechne zastosowanie eteru glikolu nie jest w tym przypadku podyktowane normą FMVSS116, ale doświadczeniem branży, z którego wynika, że płyn hamulcowy na bazie glikolu jest produktem najbardziej ekonomicznym i spełniającym jednocześnie wszelkie stawiane przed nim wymagania.
Wspominana już norma dla DOT-3 określa temperaturę wrzenia czystego płynu na 205ºC, a temperaturę wrzenia płynu zawodnionego na 140ºC.
Płyn hamulcowy DOT-4
Obecnie są to zdecydowanie najpopularniejsze i najczęściej stosowane płyny hamulcowe. Również produkowane są na bazie eteru glikolu, jednak w celu poprawy niektórych właściwości dodaje się do niech nieco estrów boranowych. Najważniejszym efektem takiej mieszanki jest wzrost temperatury wrzenia, zarówno w przypadku płynu czystego, jak i płynu zawodnionego. „Właściciele samochodów” – wyjaśnia Tomasz Ostrowski, ekspert sklepu z częściami i płynami samochodowymi Ucando.pl – „muszą jednak pamiętać o tym, że temperatura wrzenia płynu hamulcowego DOT-4 spada szybciej niż w płynach DOT-3, przez co należy zwracać większą uwagę na stopień ich zawodnienia”
Norma FMVSS116 wyznacza temperaturę wrzenia w płynach DOT-4 na 230ºC dla płynu czystego i 155ºC dla płynu zawodnionego
